Tilkynnt um verk
SKRÁNING VERKA
Er rétthöfum skylt að veita STEFi upplýsingar um verk sín til þess að fá einhverju úthlutað frá samtökunum?
Brýnt er að tónskáld og textahöfundar veiti STEFi nauðsynlegar upplýsingar um verk sín. Sé um gamlar upplýsingar að ræða er einnig nauðsynlegt að rétthafar gæti að því hvort þær séu rétt skráðar hjá STEFi. Í því skyni geta þeir, sem veitt hafa samtökunum umboð sitt, fengið upplýsingar um það hvernig verkin eru skráð þannig að þeir geti leiðrétt upplýsingarnar ef með þarf.
Til skamms tíma hefur það ekki verið skilyrði fyrir úthlutun frá STEFi að rétthafar hafi sjálfir látið í té upplýsingar um verk sín með verktilkynningu eins og tíðkast víða erlendis. Engin trygging er hins vegar fyrir því að rétt sé úthlutað nema rétthafarnir hafi sjálfir látið upplýsingarnar í té. Frá og með 1. janúar 2005 verður meginreglan sú að ný verk verða því aðeins fullskráð að tilkynning hafi borist um höfunda þeirra og skiptingu, sjá nánar Leiðbeiningar með verktilkynningum.
Samkomulag um skiptingu
Þegar margir koma að því að semja verk, getur verið ágætt að ákveða strax og upptöku á því er lokið hvernig höfundarétturinn skuli skiptast og tilkynna það til STEFs við fyrsta tækifæri. Hægt er að nálgast fyrirmynd á heimasíðu STEFs hér að neðan, Samkomulag um skiptingu.
Flokkun verka
Undanfarin ár hefur starfað s.k. matsnefnd sem hefur það hlutverk að flokka og meta tónverk. Flokkun tónverka er skjal sem er hluti af úthlutunarreglum STEFs og má þar sjá hvaða atriði ráða því í hvaða flokk verk er sett.
Í matsnefnd eiga sæti tveir menn, annar tilnefndur af Tónskáldafélagi Íslands, hinn af Félagi tónskálda og textahöfunda, og samþykkir stjórn STEFs tilnefninguna. Úrskurði matsnefndar geta höfundar skotið til úrskurðarnefndar telji þeir á sér brotið við flokkun verks sem þeir hafa samið.
Flokkunin fer þannig fram að matsmenn fá annars vegar hljóðritun til að hlusta á eða nótur af verkunum. Hljóðrit, sem gefin voru út á árinu 2003 og send STEFi, eru flokkuð á árinu 2004 þegar skráður er tónlistarflutningur á árinu 2003. Þegar skráður er flutningur á óútgefnu verki af tónlistarskýrslum útvarps eða í tengslum við tónleikahald, er leitað eftir nótum af verkinu hjá ITM (Íslenskri tónverkamiðstöð) til þess að hægt sé að flokka það. Finnist nótur ekki þar er leitað til tónskálds eftir nótum eða upptöku af verkinu. Tónskáld geta hvenær sem er lagt inn nótur að verkum sínum til að láta meta þau, en matið fer ekki fram fyrr en um opinberan flutning er að ræða.
Í tengslum við flokkun fer fram skráning s.k. frumflutnings, sbr. 8. grein í úthlutunarreglum STEFs. Í fyrsta sinn sem tónverk er flutt opinberlega á það að fá fimmfaldan flutning. Það vinnulag er viðhaft að um leið og flokkun verksins er sett inn er skráður fjórfaldur flutningur. Í fyrsta sinn sem verkið birtist á tónlistarskýrslu eða í annarri heimild um opinberan flutning fær það skráðan einn flutning og telst þar með hafa fengið frumflutninginn, þ.e. fimmfaldan flutning.
Leyfi til að setja íslenskan texta við erlent lag
Allar breytingar á verkum eru óheimilar án samþykkis höfunda/r, sbr. 4. gr. höfundalaga nr 73/1972. Þetta á við um bæði lög og texta. Algengasta breyting sem óskað er eftir er sú að setja íslenskan texta við erlent lag.
Aðstoð frá STEFi er veitt þannig að sá sem óskar eftir leyfi hefur samband og tilgreinir lag og höfund þess. Starfsfólk STEFs leitar verkið uppi til að finna forlag eða höfundaréttarfélag sem hægt er að snúa sér til og veitir allar tiltækar upplýsingar um þann aðila. Eftir það er það höfundar hins nýja texta eða þýðandans að fá leyfið. Eigi að gefa út hinn nýja texta, þarf útgefandinn að tryggja að leyfi sé fyrir hendi og afla þess, hafi það ekki verið gert áður.
Þegar leyfið er fengið er það sent STEFi svo hægt sé að skrá hina nýju gerð lagsins. STEF greiðir höfundum nýrra texta við erlend lög sama hlut og höfundum frumsaminna texta við frumsamin lög, þ.e. 4/12 fyrir opinberan flutning, svo framarlega sem sýnt hafi verið fram á að leyfi sé fyrir hendi.
Oftast er leyfi veitt án hlutdeildar í upptökuréttindunum og renna þær óskiptar til höfunda/r hinnar upprunalegu útgáfu.
Sé leyfi ekki fyrir hendi getur það haft alvarlegar afleiðingar í för með sér fyrir útgefandann og kemur í veg fyrir að höfundur hins nýja texta fái nokkru sinni flutningsréttartekjur af textanum.
Hjá STEFi er hægt að fá yfirlýsingu um hvernig greiðslu höfundalauna til upprunalegs höfundar er háttað til þess að greiða fyrir leyfisveitingunni. Til þess þurfa allar upplýsingar að liggja fyrir um upprunalega verkið og nýja textann, þ.e. titil og höfund hans.
Hægt er að nálgast óútfyllta yfirlýsingu á heimasíðunni undir To Whom It Might Concern.